AV. Duygu SARIDAŞ

Sevgili Okurlarım…

Bazen mağazan bir alışveriş yapıp eve geldiğimizde aldığımız ürünün o kadar da güzel olmadığını düşünür veya benzer bir üründen bizde olduğunu fark ederiz. Ya da hediye olarak aldığımız bir ürün aldığımız kişi tarafından beğenilmeyebilir veya bedeni denk gelmeyebilir. Bu durumlarda genellikle ürünü iade etmek için aldığımız mağazaya geri gittiğimizde “iade alamıyoruz, yalnızca değişim yapabilirsiniz” gibi bir ifade ile karşılaşabiliriz. Çoğu kez bu durumu bize belirten mağaza personeli beraberinde kasa yanında bulunan  “iade yoktur.”  yazısına işaret eder. Peki bu ifade gerçekten hukuken bağlayıcı mıdır? Mağaza gerçekten iade almamakta serbest midir?

Öncelikle şu ayrımı netleştirmek gerekir. Satın aldığımız ürünü niçin iade etmek istiyoruz? Satın alınan ürün ayıplı mı? Yani sökük, kırık, bozuk, veya kendisinden beklenen nitelikleri yerine getirmiyor mu? Bu durumda 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereği tüketici, Kanundan doğan haklarını kullanabilecek olup satıcının işyeri politikası gerekçesiyle tüketicinin kanuni haklarını kullanmasına engel olması mümkün değildir.

Zira hangi ürünlerin ayıplı ürün kapsamında kabul edileceği Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da belirtilmiş olup aynı Kanun uyarınca ayıplı mal durumunda tüketici;

            •          Ürünü iade ederek ücretini geri isteme,

            •          Ürünün değiştirilmesini talep etme,

            •          Ücretsiz onarım isteme,

            •          Ya da ayıp oranında indirim talep etme haklarına sahiptir.

            Tüketicinin sayılan seçimlik haklardan birinin yerine getirilmesini talep etmesi halinde satıcı tüketicinin tercih ettiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Dolayısıyla, mağazadan almış olsanız dahi ürünün ayıplı olması halinde, söz gelimi elektronik bir aleti eve gidip çalıştırmak istediğinizde çalışmaması vb. gibi, mağaza ürünü iade almakla mükelleftir.

            Ancak ürünü iade etmek isteme sebebimiz ürünün ayıplı olması değil de, ürünü beğenmemiş, sonradan vazgeçmiş, fikrinizi değiştirmiş olmanız ise, fiziki mağazaların bu tip durumlarda ürünü iade alma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu durumda satılan ürünlerin iade alınıp alınmaması, mağazalarda da çoğunlukla belirtildiği gibi tamamen mağaza politikası ile ilgili olup mağaza müşteri memnuniyeti açısından kendi inisiyatifi ile ürünü iade alabileceği gibi iade almama hakkına da sahiptir. Buradaki temel mantık, fiziki mağazadan satın aldığınız ürünü alırken görmüş, incelemiş, denemiş v e ona göre almış olmanız gerekmesidir.

Ancak belirttiğimiz bu durum yalnızca mağazalardan yapılan fiziksel alışverişler için geçerli olup internet alışverişlerinde geçerli değildir. Online satışlarda tüketicinin, ürünün ayıplı olup olmaması önem arz etmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin 14 gün içinde cayma hakkı bulunmakta olup bu hak da yine tüketicinin kanundan doğan hakkı olmasından bahisle engellenmesi mümkün değildir.

Dolayısıyla, mağazadan bir ürün alırken mağaza politikası gereği iade imkanı olup olmadığının sorulmasında ve iade alınmıyor ise bu ihtimal kabul edilerek alışveriş yapılmasında fayda bulunmaktadır.

Herkese iyi haftalar dilerim.